Σουσάμι. Έχει αντιυπερτασικές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιγηραντικές ιδιότητες.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Το σουσάμι ή σησάμι είναι ιδιαίτερα θρεπτικό και ωφέλιμο, γιατί περιέχει λιπαρές ουσίες σε μεγάλη αναλογία (30-40%). Τις εξάγουν εξασκώντας ισχυρή πίεση πάνω στους σπόρους. Το σουσαμέλαιο που βγαίνει με την ψυχρή αυτή μέθοδο είναι εξαιρετικά θρεπτικό και ωφέλιμο. 

Το όνομα σησάμι προέρχεται από την Αραβική λέξη "semsin". Παλαιότερα η Ινδία θεωρούνταν η χώρα καταγωγής του σησαμιού, αλλά σήμερα πιστεύουμε ότι η πραγματική χώρα καταγωγής του είναι το Σουδάν, στην Κεντρική Αφρική, όπου έχουν βρεθεί πολλά άγρια είδη. Η χρησιμοποίηση του σησαμιού ως τροφής είναι τόσο παλαιά όσο του σιταριού και του ρυζιού όπως προκύπτει από αρχαιολογικές ανασκαφές στην αρχαία Αίγυπτο το 6000 π.Χ. Βάση των αρχαίων ευρημάτων δύο πιθανοί δρόμοι δημιουργήθηκαν για την εξάπλωση του από την Κεντρική Αφρική, ο ένας δρόμος ανατολικά πέρασε πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό και έφθασε στην Ινδία, στην Κεντρική Ασία και από εκεί στην Κίνα, την Ιαπωνία, την Βορειοανατολική Ασία και την Αυστραλία. Ο άλλος δρόμος ήταν βόρεια από την Αίγυπτο και μέσω των Μεσογειακών χωρών στην Αραβία, την Κεντρική Ασία και την Κίνα, και τελικά στην Ευρώπη. Οι σπόροι του σουσαμιού αποτελούσαν τροφή για τους αρχαίους Έλληνες καθώς επίσης και για άλλους λαούς της Μεσογείου.

Το σησάμι είναι φυτό Sesamum Indicum με ύψος 100-120cm, το οποίο αναπτύσσει απλά ή διακλαδισμένα στελέχη. Τα φύλλα του φύονται στους κόμβους εναλλάξ ή αντικριστά. Ένα σε κάθε τρία άνθη, μήκους 4-5 cm, γονιμοποιείται και αργότερα αναπτύσσεται ο υποδοχέας που φέρει τους σπόρους. Oι σπόροι του σησαμιού διαφέρουν στο μέγεθος, το χρώμα και το πάχος του φλοιού, ανάλογα με την ποικιλία.

Το έλαιο, η πρωτείνη και οι υδατάνθρακες είναι τα κύρια συστατικά του σησαμιού. Η υψηλή ενέργεια που παρέχει το σησάμι, οφείλεται κυρίως στο έλαιο του. Η σύστασή του ανά 100γρ περιλαμβάνει: 18.6 γρ. πρωτεΐνη, 52.5 gr λίπος, 21.6 γρ. υδατάνθρακες, 3 γρ. φυτικών ινών, 1200 mg ασβεστίου, 540 mg φωσφόρο, 10 mg σιδήρου, 563 θερμίδες. Επιπρόσθετα είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Το σησάμι είναι πλούσιο και σε φώσφορο, κάλιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο και σελήνιο. Επίσης περιέχει λιγνάνες είναι χημικές ενώσεις μικρού μοριακού βάρους οι οποίες περιέχουν π-υδροξυ-φαινυλοπροπάνιο. 
Το σησάμι περιέχει σημαντικές ποσότητες χαρακτηριστικών λιγνανών, όπως η σεσαμίνη και η σεσαμολίνη. Οι λιγνάνες έχουν σημαντικές αντιοξειδωτικές και φαρμακευτικές ιδιότητες. Οι λιγνάνες του σησαμιού, που περιέρχονται στα προϊόντα του, ενισχύουν τη δράση της βιταμίνης Ε.
Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι η προσθήκη σησαμιού στη διατροφή τους επιβραδύνει τη γήρανση, ενώ η προσθήκη της κυριότερης λιγνάνης του σησαμιού (σεσαμίνη) στη δίαιτα ποντικιών μείωσε των αριθμό των καρκίνων του μαστού. Το σησάμι και τα προϊόντα του έχουν την ικανότητα να μειώνουν τη χοληστερόλη στο αίμα και κατά συνέπεια να προστατεύουν από καρδιοπάθειες μέσω του διπλού ρόλου της σεσαμίνης. H σεσαμίνη είναι η μόνη γνωστή ουσία που ταυτόχρονα σταματά, τόσο την απορρόφηση της χοληστερόλης από τις τροφές, όσο και τη σύνθεση της από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Μια άλλη λιγνάνη του σησαμιού, η πινορεζινόλη, βρέθηκε ότι έχει αντιυπερτασικές ιδιότητες. Η ουσία αυτή περιέχεται σε ένα βότανο που οι Κινέζοι χρησιμοποιούν για την καταπολέμηση της υπέρτασης εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Τέλος, ουσίες του σησαμιού βελτιώνουν τη λειτουργία του ήπατος, βοηθώντας το να διασπά τοξικές ουσίες, όπως η αιθανόλη (οινόπνευμα). Το γεγονός αυτό επαληθεύει την Ελληνική παράδοση της κατανάλωσης χαλβά μετά από οινοποσία.

Το σουσάμι είναι τρόφιμο με υψηλής βιολογικής αξίας φυτική πρωτεΐνη. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη, η λευκίνη και η αργινίνη, ενώ είναι σχετικά φτωχή η περιεκτικότητά του σε λυσίνη. Η ανάλυση των αμινοξέων του σησαμιού αποδεικνύει ότι συνδυαζόμενο με τροφές πλούσιες σε λυσίνη, το σησάμι αποτελεί ένα τρόφιμο πολύ υψηλής πρωτεϊνικής αξίας. Αξίζει να σημειωθεί, ότι τα όσπρια είναι γενικά πλούσια σε λυσίνη, αλλά ελλειμματικά σε θειούχα αμινοξέα, όπως η μεθειονίνη και η κυστίνη. Συνδυασμός λοιπόν οσπρίων με σησάμι ή προϊόντα σησαμιού, αυξάνει τη διαιτητική αξία της συνολικής πρωτεΐνης. 

Το ταχίνι είναι φυσικό προϊόν και παράγεται από εξαιρετικά επιλεγμένους σπόρους σησαμιού (Sesamun Indicum), περνώντας από τη διαδικασία της αποφλοίωσης και της ξήρανσης. Στη συνέχεια πολτοποιούνται και δημιουργείται μια λιπαρή κρέμα. Εμφανίζεται ως πολτός, ως ελαιώδης κρέμα, αλεσμένου σησαμιού. Η ρίζα της λέξης βρίσκεται στην τουρκική γλώσσα και σημαίνει σησαμόπολτος.

Η υψηλή θρεπτική αξία του σουσαμιού οφείλεται και στα λιπαρά οξέα που περιέχει. Από αυτά το 45% είναι μονοακόρεστα, το 40% πολυακόρεστα και μόλις το 15% κορεσμένα. Τα ακόρεστα λιπαρά οξέα που αποτελούν τον κύριο όγκο των λιπαρών οξέων στο σησαμέλαιο (80%) είναι το ελαϊκό και το λινελαϊκό οξύ, ενώ μικρές είναι οι ποσότητες του παλμιτικού και στεατικού και σε ίχνη μόνο απαντάται το λινολενικό. Το σησαμέλαιο, σε σύγκριση με το σογιέλαιο και το αραβοσιτέλαιο, περιέχει περισσότερα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα κορεσμένα λιπαρά οξέα βρίσκονται σε ίδιο ποσοστό τόσο στο σησαμέλαιο όσο και στο σογιέλαιο, ενώ το αραβοσιτέλαιο περιέχει ελαφρώς μικρότερη ποσότητα. Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του σησαμελαίου, είναι η απουσία trans-ακόρεστων λιπαρών οξέων, τα οποία συνήθως παράγονται κατά την επεξεργασία του σογιέλαιου και άλλων φυτικών ελαίων. Ένας αριθμός μελετών έχει δείξει, ότι τα trans-λιπαρά οξέα δημιουργούν προβλήματα υγείας. Παρατηρούμε λοιπόν ότι τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα των οποίων η λήψη μέσω της διατροφής κρίνεται αναγκαία εξαιτίας της αδυναμίας του ανθρώπινου οργανισμού να τα συνθέσει, καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό.

Οι ευεργετικές δράσεις του σουσαμιού στον ανθρώπινο οργανισμό περιγράφονται παρακάτω:

ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ-ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ:

Το συστατικό σησαμίνη το οποίο περιέχεται στο σουσάμι αναστέλλει τόσο την αύξηση της πίεσης όσο και τη δημιουργία εγκεφαλικών θρόμβων. Κατ’ επέκταση προλαμβάνεται ο κίνδυνος των εγκεφαλικών επεισοδίων ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η παραπάνω δράση της σησαμίνης ενισχύεται παρουσία της βιταμίνης Ε.

ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ:

Η καρκινογένεση έχει συνδεθεί με τη δράση των ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες οξείδωσης, ενώ έχουν συνδεθεί και με ποικίλες βλαβερές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, με σημαντικότερη όλων την καταστροφή του γενετικού υλικού και κατ’ επέκταση την εμφάνιση καρκίνου. Η βλαβερή αυτή δράση των ελευθέρων ρυζών αναστέλλεται σε μεγάλο βαθμό από τη σησαμόλη, ένα ακόμα σημαντικό συστατικό του σουσαμιού. Το γεγονός αυτό ενισχύει την άποψη των ερευνητών σχετικά με την αντικαρκινική δράση του σουσαμιού.

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ:

Η κατανάλωση σουσαμιού έχει συσχετιστεί όχι μόνο με την προστασία του οργανισμού από τη βλαβερή δράση των ελευθέρων ριζών αλλά και με την προστασία από τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στα αγγεία, η δημιουργία των οποίων έχει ως κύριο αιτιολογικό παράγοντα την οξείδωση των λιποπρωτεϊνών (κυρίως της LDL).Η κατανάλωση του σουσαμιού αποτελεί ασπίδα προστασίας των αγγείων, αφού έχει συσχετιστεί με μειωμένη ευαισθησία των λιποπρωτεϊνών του αίματος στην οξείδωση μέσω της δράσης της σησαμινόλης.

Επιστημονικώς αποδεδειγμένα το σουσάμι βοηθά στην πρόληψη της υπερχοληστερολαιμίας, στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην πρόληψη του καταρράκτη και στην αντιμετώπιση του διαβήτη. 

Επιπρόσθετα το ιχνοστοιχείο σελήνιο που περιέχεται σε σημαντικά ποσά στο σουσάμι, έχει τα τελευταία χρόνια συσχετιστεί με σημαντική αντιοξειδωτική δράση στον οργανισμό, καθώς αποτελεί συστατικό ενός σημαντικού αντιοξειδωτικού συστήματος- της οξειδάσης της γλουταθειόνης- το οποίο αποτελεί ένα από τα κυριότερα αμυντικά συστήματα του οργανισμού έναντι της δράσης των ελευθέρων ριζών.

Απ’ την άλλη η κατανάλωση του σουσαμιού από αθλητές που ασκούνται συστηματικά, μειώνει τον κίνδυνο πρόκλησης μυϊκών τραυματισμών, βασική αιτία των οποίων είναι το οξειδωτικό στρες, το οποίο εμφανίζεται εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής ριζών.

Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι το σουσάμι εμφανίζει σημαντικές αντιγηραντικές ιδιότητες λόγω της μεγάλης του περιεκτικότητας σε βιταμίνη Ε και της δράσης των λιγνανών, δηλαδή της σησαμινόλης και της σησαμίνης.

Διαβάστε επίσης

• ΣΟΥΣΑΜΙ, ΤΑΧΙΝΙ, ΧΑΛΒΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ
• Βάλτε ταχίνι στην διατροφή σας. Κάνει καλό στην καρδιά, την χοληστερίνη, τον διαβήτη, την αντιγήρανση, τον καρκίνο (tahini)

Σουσάμι, ταχίνι, χαλβάς. Η διατροφική τους αξία και οι ευεργετική τους δράση στον οργανισμό.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

ΣΟΥΣΑΜΙ

Το σουσάμι είναι ιδιαίτερα θρεπτικό και ωφέλιμο, γιατί περιέχει λιπαρές ουσίες σε μεγάλη αναλογία (30-40%). Τις εξάγουν εξασκώντας ισχυρή πίεση πάνω στους σπόρους. Το σουσαμέλαιο που βγαίνει με την ψυχρή αυτή μέθοδο είναι εξαιρετικά θρεπτικό και ωφέλιμο. 

Η σύστασή του ανά 100γρ περιλαμβάνει: 18.6 γρ. πρωτεΐνη, 52.5 gr λίπος, 21.6 γρ. υδατάνθρακες, 3 γρ. φυτικών ινών, 1200 mg ασβεστίου, 540 mg φωσφόρο, 10 mg σιδήρου, 563 θερμίδες. Επιπρόσθετα είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως επίσης και σε ορισμένες ουσίες με σημαντικές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Οι σπόροι του σουσαμιού αποτελούσαν τροφή για τους αρχαίους Έλληνες καθώς επίσης και για άλλους λαούς της Μεσογείου. Το σουσάμι είναι τρόφιμο με υψηλής βιολογικής αξίας φυτική πρωτεΐνη. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη, η λευκίνη και η αργινίνη, ενώ είναι σχετικά φτωχή η περιεκτικότητά του σε λυσίνη. 

Η υψηλή θρεπτική αξία του σουσαμιού οφείλεται και στα λιπαρά οξέα που περιέχει. Από αυτά το 45% είναι μονοακόρεστα, το 40% πολυακόρεστα και μόλις το 15% κορεσμένα. Παρατηρούμε λοιπόν ότι τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα των οποίων η λήψη μέσω της διατροφής κρίνεται αναγκαία εξαιτίας της αδυναμίας του ανθρώπινου οργανισμού να τα συνθέσει, καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό.

Οι ευεργετικές δράσεις του σουσαμιού στον ανθρώπινο οργανισμό περιγράφονται παρακάτω:

ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ-ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ:

Το συστατικό σησαμίνη το οποίο περιέχεται στο σουσάμι αναστέλλει τόσο την αύξηση της πίεσης όσο και τη δημιουργία εγκεφαλικών θρόμβων. Κατ’ επέκταση προλαμβάνεται ο κίνδυνος των εγκεφαλικών επεισοδίων ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η παραπάνω δράση της σησαμίνης ενισχύεται παρουσία της βιταμίνης Ε.

ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ:

Η καρκινογένεση έχει συνδεθεί με τη δράση των ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες οξείδωσης, ενώ έχουν συνδεθεί και με ποικίλες βλαβερές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, με σημαντικότερη όλων την καταστροφή του γενετικού υλικού και κατ’ επέκταση την εμφάνιση καρκίνου. Η βλαβερή αυτή δράση των ελευθέρων ριζών αναστέλλεται σε μεγάλο βαθμό από τη σησαμόλη, ένα ακόμα σημαντικό συστατικό του σουσαμιού. Το γεγονός αυτό ενισχύει την άποψη των ερευνητών σχετικά με την αντικαρκινική δράση του σουσαμιού.

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ:

Η κατανάλωση σουσαμιού έχει συσχετιστεί όχι μόνο με την προστασία του οργανισμού από τη βλαβερή δράση των ελευθέρων ριζών αλλά και με την προστασία από τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στα αγγεία, η δημιουργία των οποίων έχει ως κύριο αιτιολογικό παράγοντα την οξείδωση των λιποπρωτεϊνών (κυρίως της LDL).Η κατανάλωση του σουσαμιού αποτελεί ασπίδα προστασίας των αγγείων, αφού έχει συσχετιστεί με μειωμένη ευαισθησία των λιποπρωτεϊνών του αίματος στην οξείδωση μέσω της δράσης της σησαμινόλης.

Επιστημονικώς αποδεδειγμένα το σουσάμι βοηθά στην πρόληψη της υπερχοληστερολαιμίας, στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην πρόληψη του καταρράκτη και στην αντιμετώπιση του διαβήτη. 

Επιπρόσθετα το ιχνοστοιχείο σελήνιο που περιέχεται σε σημαντικά ποσά στο σουσάμι, έχει τα τελευταία χρόνια συσχετιστεί με σημαντική αντιοξειδωτική δράση στον οργανισμό, καθώς αποτελεί συστατικό ενός σημαντικού αντιοξειδωτικού συστήματος- της οξειδάσης της γλουταθειόνης- το οποίο αποτελεί ένα από τα κυριότερα αμυντικά συστήματα του οργανισμού έναντι της δράσης των ελευθέρων ριζών.

Απ’ την άλλη η κατανάλωση του σουσαμιού από αθλητές που ασκούνται συστηματικά, μειώνει τον κίνδυνο πρόκλησης μυϊκών τραυματισμών, βασική αιτία των οποίων είναι το οξειδωτικό στρες, το οποίο εμφανίζεται εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής ριζών.

Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι το σουσάμι εμφανίζει σημαντικές αντιγηραντικές ιδιότητες λόγω της μεγάλης του περιεκτικότητας σε βιταμίνη Ε και της δράσης των λιγνανών, δηλαδή της σησαμινόλης και της σησαμίνης.

ΤΑΧΙΝΙ

Τρόφιμο το οποίο συγκαταλέγεται στη λίστα των πιο υγιεινών και θρεπτικών επιλογών, με ικανοποιητική θερμιδική απόδοση αλλά ταυτόχρονα με μεγάλη διατροφική αξία και ευεργετική δράση. Αποτελεί ιδανικό υποκατάστατο των ζωικών πρωτεϊνών, ιδιαιτέρα σε περιόδους νηστείας, αφού περιέχει σημαντική ποσότητα φυτικών πρωτεϊνών υψηλής όμως βιολογικής αξίας, που δρουν αναζωογονητικά και αντιγηραντικά για τον οργανισμό. 

Ας δούμε όμως τι είναι το ταχίνι... Το ταχίνι είναι φυσικό προϊόν και παράγεται από εξαιρετικά επιλεγμένους σπόρους σησαμιού (Sesamun Indicum), περνώντας από τη διαδικασία της αποφλοίωσης και της ξήρανσης. Στη συνέχεια πολτοποιούνται και δημιουργείται μια λιπαρή κρέμα. Εμφανίζεται ως πολτός, ως ελαιώδης κρέμα, αλεσμένου σησαμιού. Η ρίζα της λέξης βρίσκεται στην τουρκική γλώσσα και σημαίνει σησαμόπολτος.

  

ΧΑΛΒΑΣ

Ο χαλβάς για να παρασκευαστεί αποφλοιώνεται το σουσάμι και στη συνέχεια ψήνεται και αλέθεται για να παρασκευαστεί το ταχίνι. Η ζάχαρη και το νερό ανακατεύονται και ψήνονται στη φωτιά μέχρι το μείγμα να μετατραπεί σε καραμέλα. Γλυκό με συστατικά φυτικής προέλευσης και υψηλής θρεπτικής αξία, ιδιαίτερα δημοφιλές σε περιόδους νηστείας, ιδιαίτερα τη Σαρακοστή. Καταναλώνεται σαν κύρια τροφή ή σαν επιδόρπιο με κανέλα ή λεμόνι.

Το γλυκό είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο, σελήνιο και αντιοξειδωτικές ουσίες. Όσον αφορά τη θερμιδική του αξία, ο συνδυασμός των συστατικών του, σουσαμιού και σακχάρων, του προσδίδουν υψηλό ενεργειακό περιεχόμενο. 

Το γεγονός ότι ο χαλβάς αποτελείται κατά 60% από ταχίνι, έχει ως αποτέλεσμα  οι ευεργετικές ιδιότητες του σπόρου να μεταφέρονται και στο γλυκό.

Η περιεκτικότητα του χαλβά σε λιπαρά οξέα είναι παρόμοια με του ταχινιού. Η μεγαλύτερη περιεκτικότητα θρεπτικών συστατικών στο ταχίνι είναι των λιπαρών οξέων. Στην πλειονότητά τους είναι μονοακόρεστα και πολυακόρεστα. Η συγκέντρωση των κορεσμένων λιπαρών οξέων είναι μικρή. Η λήψη πολυακόρεστων λιπαρών οξέων θεωρείται αναγκαία από τον ανθρώπινο οργανισμό καθώς αυτός δεν μπορεί να τα συνθέσει. Για αυτούς τους λόγους ο χαλβάς αποτελεί μια ιδιαίτερα θρεπτική τροφή. 

Όταν ο χαλβάς καταναλωθεί με τρόφιμα που περιέχουν λυσίνη, όπως οι ξηροί καρποί και τα όσπρια, η πρωτεΐνη που προκύπτει είναι υψηλής βιολογικής αξίας και διαθεσιμότητας καθώς προσεγγίζει τη βιολογική αξία των ζωικών πρωτεϊνών.  Άρα ο χαλβάς είτε με τη προσθήκη ξηρών καρπών είτε μαζί με όσπρια αποτελεί μια  καλή πηγή πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας για άτομα τα οποία είναι φυτοφάγοι ή βρίσκονται σε κατάσταση νηστείας. 

Εν κατακλείδι, ο χαλβάς βάσει των ιδιοτήτων του μπορεί να αποτελέσει τροφή πολύ ωφέλιμη για τον οργανισμό. Είναι πλούσιος σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, αμινοξέα, βιταμίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες.

Το μόνο που πρέπει να προσέξουμε είναι η υψηλή του θερμιδική αξία καθώς η υπερβολική κατανάλωση του μπορεί να μας οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση της ημερήσιας ενεργειακής μας πρόσληψης, με αποτέλεσμα την αύξηση του σωματικού βάρους (100 gr προϊόντος αποδίδει γύρω στις 540 Kcal).

Από τα παραπάνω θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι το σουσάμι αποτελεί τρόφιμο υψηλής θρεπτικής αξίας. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες κρίνεται απαραίτητη η κατανάλωση τόσο του σουσαμιού όσο και των προϊόντων του (ταχίνι, χαλβάς), στα πλαίσια μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής, για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Διαβάστε επίσης

Το σουσάμι με αντιυπερτασικές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες
Βάλτε ταχίνι στην διατροφή σας. Κάνει καλό στην καρδιά, την χοληστερίνη, τον διαβήτη, την αντιγήρανση, τον καρκίνο (tahini)

Έχετε αναιμία; Βάλτε μέλι στην διατροφή σας.

Tαχίνι. Kάνει καλό σε καρδιά, χοληστερίνη, διαβήτη, αντιγήρανση.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το ταχίνι (tahini) είναι φυσικό προϊόν και παράγεται από σπέρματα διαλεγμένων σπόρων του σησαμιού (Sesamun Indicum), περνώντας από τη διαδικασία της αποφλοίωσης και της ξήρανσης. 

Το σησάμι είναι φυτό με ύψος 100-120cm, το οποίο αναπτύσσει απλά ή διακλαδισμένα στελέχη. Τα φύλλα του φύονται στους κόμβους εναλλάξ ή αντικριστά. Ένα σε κάθε τρία άνθη, μήκους 4-5 cm, γονιμοποιείται και αργότερα αναπτύσσεται ο υποδοχέας που φέρει τους σπόρους.

Το ταχίνι το παρασκευάζουν από φρυγμένα στο φούρνο σπόρια σουσαμιού. Εμφανίζεται ως πολτός, ως ελαιώδης κρέμα, αλεσμένου σησαμιού. Η ρίζα της λέξης βρίσκεται στην τουρκική γλώσσα και σημαίνει σησαμόπολτος.

Το ταχίνι είναι 100% αλεσμένο σουσάμι και για τις ιδιαίτερες γεύσεις του προστίθεται  κακάο, πορτοκάλι ή μέλι. Περιέχει σημαντικές ποσότητες μικροστοιχείων απαραίτητων στην καθημερινή διατροφή του ανθρώπου. 

Το ταχίνι καταφέρνει και συνδυάζει όλα αυτά τα θρεπτικά συστατικά, που είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του οργανισμού μας. Καταρχάς, αποτελείται από μία σημαντική ποσότητα φυτικών πρωτεϊνών, υψηλής βιολογικής αξίας. Θα μπορούσε να γίνει υποκατάστατο των ζωικών πρωτεϊνών, ειδικά αν συνδυαστεί με όσπρια ή ξηρούς καρπούς.

Είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες. Ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορος, σίδηρος, ψευδάργυρος, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε και άλλες αντιοξειδωτικές ουσίες είναι μερικά από τα ευεργετικά του συστατικά.

Η θρεπτική αξία μίας κουταλιάς ταχινιού

- Ενέργεια 89 θερμίδες

- Πρωτεΐνη 2,55 γρ.

- Ολικά λιπαρά 8,06 γρ.

- Υδατάνθρακες 3,18 γρ.

- Φυτικές ίνες 1,4 γρ.

- Απλά σάκχαρα 0,07 γρ.

- Ασβέστιο 64 mg

- Σίδηρος 1,34 mg

- Μαγνήσιο 14 mg

- Φώσφορος 110 mg

- Κάλιο 62 mg

- Νάτριο 17 mg

- Ψευδάργυρος 0,69 mg

- Χαλκός 0,242 mg

- Μαγγάνιο 0,218 mg

- Σελήνιο 0,3 μg

- Θειαμίνη 0,183 mg

- Ριβοφλαβίνη 0,071 mg

- Νιασίνη 0,818 mg

- Παντοθενικό οξύ 0,104 mg

- Βιταμίνη Β6 0,022 mg

- Φυλλικό οξύ 15 μg

- Βιταμίνη E 0,04 mg

Είναι άριστη πηγή ωφέλιμων λιπαρών οξέων, μονοακόρεστων και πολυακόρεστων(ω3 και ω6). Το μεγαλύτερο ποσοστό της θερμιδικής του αξίας προέρχεται από τα λιπαρά του, γι’ αυτό και μία πολύ μικρή ποσότητα αποτελεί συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας, δηλαδή θερμίδων.

Η καθημερινή κατανάλωσή του αυξάνει την πρόσληψη φυτοστερολών. Οι φυτοστερόλες είναι στοιχεία με δομή παρόμοια της χοληστερόλης, που μειώνουν όμως την απορρόφηση της στο πεπτικό σύστημα. Μάλιστα χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό άλλων τροφίμων, με σκοπό την μείωση της χοληστερόλης. Το σουσάμι, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε σε επιστημονικό περιοδικό, είναι ο ξηρός καρπός με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτοστερόλες. 

Η κατανάλωση του έχει συσχετιστεί όχι μόνο με την προστασία του οργανισμού από τη βλαβερή δράση των ελευθέρων ριζών αλλά και με την προστασία από τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στα αγγεία, η δημιουργία των οποίων έχει ως κύριο αιτιολογικό παράγοντα την οξείδωση των λιποπρωτεϊνών (κυρίως της LDL). Η κατανάλωση του σουσαμιού αποτελεί ασπίδα προστασίας των αγγείων, αφού έχει συσχετιστεί με μειωμένη ευαισθησία των λιποπρωτεϊνών του αίματος στην οξείδωση μέσω της δράσης της σησαμινόλης.

Επιστημονικώς αποδεδειγμένα το σουσάμι βοηθά στην πρόληψη της υπερχοληστερολαιμίας, στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην πρόληψη του καταρράκτη και στην αντιμετώπιση του διαβήτη. Το ταχίνι αποτελεί εξαιρετική επιλογή για όσους πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή έχουν σχετικά υψηλό σάκχαρο αίματος, καθώς ανήκει στις τροφές με σχετικά χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, που όμως ικανοποιούν το αίσθημα της γλυκιάς γεύσης. 

Επιπρόσθετα το ιχνοστοιχείο σελήνιο που περιέχεται σε σημαντικά ποσά στο σουσάμι, έχει τα τελευταία χρόνια συσχετιστεί με σημαντική αντιοξειδωτική δράση στον οργανισμό, καθώς αποτελεί συστατικό ενός σημαντικού αντιοξειδωτικού συστήματος- της οξειδάσης της γλουταθειόνης- το οποίο αποτελεί ένα από τα κυριότερα αμυντικά συστήματα του οργανισμού έναντι της δράσης των ελευθέρων ριζών.

Απ’ την άλλη η κατανάλωση του σουσαμιού από αθλητές που ασκούνται συστηματικά, μειώνει τον κίνδυνο πρόκλησης μυϊκών τραυματισμών, βασική αιτία των οποίων είναι το οξειδωτικό στρες, το οποίο εμφανίζεται εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής ριζών.

Τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι το σουσάμι εμφανίζει σημαντικές αντιγηραντικές ιδιότητες λόγω της μεγάλης του περιεκτικότητας σε βιταμίνη Ε και της δράσης των λιγνανών, δηλαδή της σησαμινόλης και της σησαμίνης.

Στην Ελλάδα, είμαστε τυχεροί γιατί διαθέτουμε ταχίνι εξαιρετικής ποιότητας και τα τελευταία χρόνια κερδίζει ολοένα και περισσότερο τη θέση του στην καθημερινότητά μας.

Ταιριάζει και αναμιγνύεται υπέροχα, τόσο με το μέλι, το κακάο ή τη σοκολάτα, όσο και με το λεμόνι, το σκόρδο, το κόκκινο πιπέρι, τα όσπρια και τις σαλάτες. Τα αποτελέσματα είναι κρεμώδη και σούπερ γευστικά- το χούμους, σαν σάλτσα αλλά και σκέτο,  ντρέσινγκ για σαλάτες και λαχανικά, πικάντικα ντιπ, αλλά και ταχινόμελο αντί για βούτυρο πάνω σε ψωμί.

Αποτελεί βασικό συστατικό της γνωστής ταχινόσουπας, του χαλβά και νηστίσιμων αρτοσκευασμάτων, όπως οι ταχινόπιτες, το ταχινόψωμο, τα ταχινοκουλουράκια και διάφορα κέικ. 

Πώς μπορείτε να φάτε το ταχίνι;

    Ως προϊόν επάλειψης σε ψωμί, φρυγανιές ή σε ψωμάκι σαν τοστ μόνο του ή με λίγο μέλι, που μπορεί να αποτελέσει ένα χορταστικό πρωινό ή ένα νόστιμο νηστίσιμο σνακ για το γραφείο. 
Απολαύστε ένα υγιεινό και λαχταριστό σνακ στο σχολείο, στο γραφείο, στην εκδρομή.

Με μέλι και μπανάνα

Παίρνουμε δύο φέτες ψωμί ολικής αλέσεως και τις αλείφουμε με Ταχίνι με Μέλι. Κόβουμε μία καθαρισμένη μπανάνα σε λεπτές φέτες και τις στρώνουμε πάνω στη μία φέτα. Βάζουμε από επάνω και την άλλη φέτα και κόβουμε το σάντουϊτς στη μέση.

    Ντιπ: για ένα υγιεινό σνακ προσθέστε σε λίγο ταχίνι, χυμό λεμονιού, αλάτι και πιπέρι και συνοδεύστε το με ωμά λαχανικά π.χ. καρότα, αγγουράκια, πιπεριές κομμένα σε στικς.

    Νοστιμέψτε τις νηστίσιμες σαλάτες σας προσθέτοντας αυτή τη σως: βάλτε στο μίξερ 3 κουταλιές ταχίνι, 3 κουταλιές ελαιόλαδο και 2 κουταλάκια μηλόξυδο, 2 κουταλάκια χυμό λεμονιού και 2 κουταλάκια τζίντζερ.

    Σαν συστατικό σε σπιτικά γλυκά όπως το κέικ και τα μπισκότα.

    Σαν γλυκό σνακ: ανακατέψτε 2 κουταλάκια αβοκάντο, 1 κουταλάκι ταχίνι, ½ κουταλιά πίτυρο βρώμης, ½ κουταλάκι λιναρόσπορο.

    Επίσης, ‘δένει’ πολύ καλά με αβοκάντο, πατάτες, πιπεριές, ρεβίθια. Δοκιμάστε σαν κυρίως γεύμα, την συνταγή ‘πουρές με ταχίνι’, που μπορείτε να συνοδεύσετε με ελιές και σαλάτα.

Διαβάστε επίσης

• ΣΟΥΣΑΜΙ, ΤΑΧΙΝΙ, ΧΑΛΒΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ
• Το σουσάμι με αντιυπερτασικές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες
• Σελήνιο για τον καρκίνο, την κατάθλιψη, τον θυρεοειδή, την αρθρίτιδα, προστασία από ιώσεις. (selenium)
• Στερόλες και στανόλες. Τι είναι, πώς και πότε μπορούν να ρίξουν την χοληστερίνη. Ποια τρόφιμα τις περιέχουν;
• Έχετε αναιμία; Βάλτε μέλι στην διατροφή σας.

Χρυσός τα οφέλη του στην υγεία όταν τρώγεται. Κάνει καλό σε αρθρίτιδα, ακμή, γήρανση.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Ο χρυσός, μαζί και με άλλα μέταλλα όπως ο χαλκός και ο ψευδάργυρος, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στο «μέτωπο» της ιατρικής τεχνολογίας.

Ενδεικτικά, ο χαλκός αποτελεί βασικό υλικό για εξειδικευμένο διαγνωστικό εξοπλισμό και μεθόδους, όπως οι αξονικοί τομογράφοι και η ραδιοθεραπεία, ενώ ο ψευδάργυρος έχει διαπιστωμένα αντι-ιϊκές και αντιδιαβρωτικές ιδιότητες και θεωρείται πολύτιμος για το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα.

Τι μπορεί να κάνει όμως ο χρυσός στην υγεία;

Ο ρόλος - «κλειδί» του χρυσού στην Ιατρική

Σύμφωνα με το Montly Index of Medical Specialities (MIMS), «η χρυσοθεραπεία, δηλαδή η χρήση αλάτων χρυσού για τη θεραπεία ασθενειών, χρονολογείται στο 1890, όταν ο Γερμανός βακτηριολόγος Ρόμπερτ Κοχ ανακάλυψε ότι οι χημικές ενώσεις του χρυσού μπορούν να “φρενάρουν” την ανάπτυξη του βάκιλου που προκαλεί φυματίωση (σ.σ. Mycobacterium tuberculosis).»

Το πολύτιμο μέταλλο έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες και βοηθάει στην αναγέννηση των κυττάρων αλλά και στην ψυχική ευεξία. Ο χρυσός μεταφέρεται μέσω της ουσίας γ-PGA, της οποίας η ισχυρή ενυδατική φόρμουλα συγκρατεί την υγρασία για ένα υγιές και απαλό δέρμα. Ο χρυσός προλαμβάνει την πρόωρη γήρανση, αντιμετωπίζοντας δραστικά τις ελεύθερες ρίζες.

Ιστορικά, ο χρυσός ήταν γνωστός για τις θεραπευτικές, αλλά και τις καλλυντικές του ιδιότητες. Στα χρόνια της Κλεοπάτρας, ο καθαρός χρυσός ήταν ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διατήρηση του νεανικού δέρματος. Οι ιστορικοί αναφέρουν ότι η Κλεοπάτρα κοιμόταν με μάσκα χρυσού κάθε βράδυ. Στην αρχαία Ρώμη βάλσαμα χρυσού χρησιμοποιούνταν για την αντιμετώπιση διαφόρων δερματικών προβλημάτων.

Επιπρόσθετα, ο χρυσός θεωρείτο φάρμακο και κλειδί για τη νεότητα στην αρχαία Κίνα, καθώς η βασίλισσα της δυναστείας Ch' ing χρησιμοποιούσε τον χρυσό στο πρόσωπό της κάθε ημέρα. Καθώς και οι Τσάροι στην Ρωσία τον χρησιμοποιούσαν σε όλα τα τρόφιμα και εδέσματα τους, ως συλλέκτη μικροβίων και δηλητηρίων.

Σύμφωνα με επίσημες έρευνες ο βρώσιμος χρυσός επιδρά θετικά στον ανθρώπινο οργανισμό .

Βοηθά στην μείωση της φλεγμονής των αρθρώσεων

Δρα προληπτικά στην ακμή κάθε τύπου δέρματος

Μειώνει την εμφάνιση λεπτών γραμμών και ρυτίδων

Μειώνει τα σημάδια γήρανσης

Εξισώνει τον τόνο του δέρματος

Βοηθά και αποτρέπει μελανώματα

Κάνει το δέρμα να φαίνεται πιο λείο και απαλό

Καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες

Βοηθά στην πρόληψη κατά της πρόωρης γήρανσης

Επιβραδύνει την εξάντληση του κολλαγόνου

Έχει άμεσα ορατά αποτελέσματα

Αυξάνει την ελαστικότητα του δέρματος

Παρέχει μια χρυσή λάμψη και βοηθά ως ένα φυσικό αντηλιακό

Επανορθώνει τα κατεστραμμένα κύτταρα του δέρματος

Και τέλος αυξάνει σημαντικά την διάρκεια της λάμψης του δέρματος

Σήμερα, μετά από δεκαετίες σχετικών μελετών, η αξιοποίηση του χρυσού στην ιατρική επιστήμη έχει διευρυνθεί. 

Τρεις εκ των πλέον βασικών εφαρμογών του χρυσού είναι οι εξής:

α) θεραπεία του καρκίνου

β) ανίχνευση HIV/AIDS

γ) θεραπεία ρευματοειδούς αρθρίτιδας

Πώς επιδρά ο χρυσός σε περιπτώσεις καρκίνου

Το σχετικό δημοσίευμα του MIMS επισημαίνει ότι οι ενώσεις χρυσού χρησιμοποιούνται ολοένα και πιο συχνά για τη θεραπεία διαφόρων τύπου καρκίνου, με πιο εντυπωσιακή τη χρήση του στη χημειοθεραπεία για όγκους.

«Αν και δεν περιέχουν όλα τα φάρμακα για καρκίνο κάποιου τύπου μέταλλο, οι πιο διαδεδομένες θεραπείες για πολλών τύπων καρκίνους είναι φάρμακα όπως η σισπλατίνη. Η συγκεκριμένη χημική φόρμουλα περιέχει πλατίνα» εξηγεί ο Ρίτσαρντ Χάλιντεϊ από το World Gold Council. Όπως συμβαίνει, ωστόσο, με πολλά αντικαρκινικά φάρμακα, κατά τη θεραπεία σκοτώνονται και πολλά υγιή κύτταρα, μαζί με τα καρκινικά, με συνέπεια να υπάρχουν παρενέργειες, όπως η απώλεια μαλλιών.

Σύμφωνα με το MIMS, μια πολλά υποσχόμενη ανακάλυψη είναι η χρήση νανοσωματιδίων χρυσού. Πως λειτουργεί αυτό; Λόγω της βιοσυμβατότητας του χρυσού, τα νανοσωματίδια μπορούν να εγχυθούν ενδοφλεβίως και να συσσωρευτούν σε συγκεκριμένη περιοχή, όπως είναι οι καρκινικοί όγκοι.

Ο Χάλιντεϊ υποστήριξε ότι «τρέχουν» ήδη κλινικές δοκιμές για φάρμακα στοχευμένης χρήσης, τα οποία θα βασίζονται σε μικροσωματίδια χρυσού. Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι θα μειωθούν σημαντικά οι παρενέργειες.

Η χρήση χρυσού έχει ήδη δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη θεραπεία του καρκίνου του προστάτη, με τα μικροσωματίδια χρυσού να επιτυγχάνουν την αναστολή της ανάπτυξης των όγκων. «Η θέση των κόκκων χρυσού μπορεί να ανιχνευτεί χρησιμοποιώντας ακτίνες Χ, επιτρέποντας, έτσι, στους γιατρούς να στοχεύσουν σε συγκεκριμένο σημείο του προστάτη με ακρίβεια χιλιοστών» τονίζει ο Χάλιντεϊ.

Η εφαρμογή του χρυσού στη ρευματοειδή αρθρίτιδα

Μια από τις πλέον δοκιμασμένες εφαρμογές του χρυσού, ως θεραπευτικού μέσου, αφορά τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Το φάρμακο τύπου DMARD, που τροποποιεί τη νόσο, χρησιμοποιείται λιγότερο τις δυο τελευταίες δεκαετίες, λόγω της χρήσης πιο ανεκτών φαρμάκων, όπως η μεθοτρεξάτη.

Η χρυσο-θεραπεία γινόταν μέσω ένεσης, ωστόσο υπήρχε η δυνατότητα και η λήψη χρυσού από στόματος. Οι ασθενείς συνήθως λαμβάνουν εβδομαδιαίες ενέσεις που, σταδιακά, μειώνονται σε μια το μήνα. Οι σχετικές έρευνες -και με placebo φάρμακο- είχαν δείξει ότι με τη θεραπεία χρυσού επιτύγχαναν μείωση κατά 30% στα πρηξίματα που προκαλούνταν στις αρθρώσεις.

Να σημειωθεί ότι τα κοιτάσματα της Ελλάδας σε χρυσό, άργυρο, μόλυβδο, χαλκό και ψευδάργυρο εντοπίζονται στα Μεταλλεία Κασσάνδρας, στην περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής. Εκεί βρίσκονται τα γνωστά μεταλλεία της Ολυμπιάδας και των Μαύρων Πετρών στο Στρατώνι, που βρίσκονται σε φάση παραγωγής και εξαγωγών, καθώς και εκείνο των Σκουριών, που τελεί υπό καθεστώς ανάπτυξης.

Τρόποι για να φάτε τον χρυσό.

Σκόνη χρυσού χρησιμοποιείται στην ζαχαροπλαστική αλλά και ακόμα σε μαγειρευτά φαγητά.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε ελληνικό ελαιόλαδο που περιέχει βρώσιμο χρυσό και το κόστος του για μια συσκευασία των 250 ml αγγίζει τα 1.050 ευρώ.

Διαβάστε επίσης

• Ψευδάργυρος, η έλλειψή του προκαλεί λοιμώξεις, δερματοπάθειες, λευκά σημάδια στα νύχια, τριχόπτωση, υπογονιμότητα, διαταραχές στον ύπνο
• Βόριο ένα ιχνοστοιχείο απαραίτητο για την οστεοπόρωση, την οστεοαρθρίτιδα, την εμμηνόπαυση, το στρες, τη μνήμη
• Μην ξεχνάτε να ελέγχετε το μαγνήσιο. Η έλλειψη του προκαλεί μουδιάσματα, κράμπες, ημικρανίες, κόπωση. Σε ποιες τροφές υπάρχει το μαγνήσιο;
• Αντιμετώπιση της σιδηροπενικής αναιμίας. Τροφές με σίδηρο. Ο ρόλος της βιταμίνης C

Ραβέντι, βότανο για την χολή, το συκώτι, το έντερο, τονωτικό, ισχυρό αντικαρκινικό.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής Βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το ραβέντι είναι ένα φαρμακευτικό φυτό, που η επίσημη ονομασία του είναι ρήον. Eπιστημονική Oνομασία: Rheum officinale.

Είναι ποώδες φυτό που μοιάζει με πλατύφυλλο ραδίκι. Τα νεύρα των φύλλων είναι κοκκινωπά και διακλαδώνονται σε όλες τις πλευρές του φύλλου. Το χαρακτηριστικό του φυτού είναι πως όταν πάρει όλη του την ανάπτυξη δεν έχει σχεδόν ρίζες. Αυτές καταστρέφονται και ζει από τα παράριζα που στο μεταξύ έχει αναπτύξει. Οι βλαστοί του και τα κλαδιά του είναι πολύ χοντρά και ο φλοιός του ρουφάει πολύ νερό. Τα άνθη βγαίνουν στην κορυφή του φυτού, πολλά μαζί σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο. Τα ριζώματα του είναι εκείνα που χρησιμοποιούν για φαρμακευτικούς σκοπούς. Είναι ιθαγενές φυτό του Θιβέτ. Εκεί μπορεί να φτάσει σε ύψος τα δύο μέτρα.

Τα φύλλα ραβέντι δεν μπορείτε να τα καταναλώσετε. Και αυτός είναι και o λόγος που πουλούν μόνο το κάτω μέρος του ραβέντι. Τα φύλλα του συγκεκριμένου λαχανικού περιέχουν υψηλά επίπεδα οξαλικού οξέος, το οποίο προκαλεί σοβαρότατα προβλήματα στο ήπαρ. Σε σημείο μάλιστα που μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και στο θάνατο. 

Η αγγλική του ονομασία είναι rhubarb, και είναι ελληνικής αρχής. Πράγματι, οι αρχαίοι, το φαρμακευτικό ρήον, προϊόν της Άπω Ανατολής, το έφερναν από τα μέρη του Βόλγα, ο οποίος στα αρχαία ελληνικά ονομαζόταν Ρα, οπότε το ονόμασαν ρα βάρβαρον, δηλαδή «ξένο ρήον». Αυτό το ρα βάρβαρον έγινε στα λατινικά rha barbarum και στη συνέχεια rheubarbarum, απ’ όπου στα γαλλικά reubarbe (σήμερα rhubarbe), στα αγγλικά rhubarb, ενώ στα ιταλικά rabarbaro. 

 

Το ραβέντι είναι ένα λαχανικό της άνοιξης και των αρχών του καλοκαιριού που γενικά αντιμετωπίζεται ως φρούτο. Μοιάζει σαν ποικιλία σέλινου. 
Υπάρχουν δυο είδη ραβεντιού. 
Το πρώτο είναι εκείνο που καλλιεργείται σε σκοτεινά θερμοκήπια και βγαίνει τον χειμώνα, και το δεύτερο είναι αυτό που καλλιεργείται στα χωράφια και εμφανίζεται στις αγορές στις αρχές της άνοιξης. Το ανοιξιάτικο ραβέντι έχει πιο έντονο χρώμα και περισσότερο ξινή γεύση από το χειμωνιάτικο. Έχοντας αυτή την έντονη και όξινη γεύση που το κάνει αδύνατο να φαγωθεί χωρίς την προσθήκη κάποιας γλυκαντικής ουσίας, το ραβέντι έχει επονομαστεί «φυτό για πίτες» επειδή κατά κύριο λόγο χρησιμοποιείται στη γέμιση γλυκών πιτών. 

Ως προς την χρήση του ως βότανο, είναι γνωστό για την ιδιότητά του να ομαλοποιεί τις εντερικές κενώσεις, ενώ ταυτόχρονα καθαρίζει το ήπαρ και αποτοξινώνει τα έντερα. Ασφαλές και αποτελεσματικό καθαρτικό, παρουσιάζει επίσης αντιφλεγμονώδη, αντισηπτική, αντιοξειδωτική, και αντι ιική δράση Μια ακόμα ιδιότητά του είναι ότι βοηθά στην έκκριση σιέλου και γαστρικών υγρών βελτιώνοντας με αυτόν τον τρόπο την διαδικασία της πέψης. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, οι ρίζες του ραβέντι έχουν χρησιμοποιηθεί ως καθαρτικό. Το ραβέντι εμφανίζεται στις μεσαιωνικές αραβικές και ευρωπαϊκές συνταγογραφήσεις. Ήταν ένα από τα πρώτα κινεζικά φάρμακα που εισήχθη στη Δύση από την Κίνα.

Φαρμακευτικές ιδιότητες του ραβεντιού

• ήπιο υπακτικό, διεγείρει τους σπασμούς των εντέρων
• διεγείρει την έκκριση βλέννας στο παχύ έντερο
• καθαρίζει το ήπαρ
• διεγείρει την έκκριση χολής (χολαγωγό)
• γενικά ενισχυτικό (τονωτικό)
• ενδυναμώνει το στομάχι
• αυξάνει την όρεξη
• στυπτικό
• αντιβιοτικό
• αντικαρκινικό
• καταπολεμά τα εντερικά παράσιτα (ανθελμινθικό)
• βελτιώνει την πέψη

Ρυθμίζει τις εκκρίσεις της χολής και βοηθάει στην δυσπεψία και την δυσκοιλιότητα, που οφείλεται στην ατονία των εντέρων. Όταν το καβουρδίσουμε χάνει τις καθαρτικές του ιδιότητες και γίνεται απλά τονωτικό. Χρησιμοποιείται σε πάρα πολλά φαρμακευτικά παρασκευάσματα, όπως βάμμα, κρασί, σιρόπια.

Οι ρίζες και οι μίσχοι του είναι πλούσιοι σε ανθρακουινόνες, όπως εμοδίνη και ρεΐνη. Αυτά τα συστατικά είναι καθαρτικά και υπακτικά, κάτι που εξηγεί τη σποραδική χρήση του ραβέντι ως διαιτητικού βοηθήματος. 

Τα συστατικά των ανθρακουινόνων έχουν απομονωθεί από τη σκόνη της ρίζας του ραβέντι για φαρμακευτικούς σκοπούς. Τα ριζώματα περιέχουν στιλβενοειδή συστατικά (συμπεριλαμβανομένης της ραποντικίνης), τα οποία φαίνεται ότι μειώνουν τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος σε διαβητικά ποντίκια.

Σε 100 γραμμάρια ωμού και αμαγείρευτου ραβεντιού θα βρείτε 93,6 γραμμάρια νερό, 21 θερμίδες, 4,5 υδατάνθρακες, σχεδόν 2% φυτικές ίνες και όπως προείπαμε 1,1% γλυκαντικές ύλες.  Θα βρείτε ασβέστιο, κάλιο το οποίο βοηθάει την αποβολή του αλατιού από το σώμα, περιέχει και ελάχιστο σελήνιο λίαν χρήσιμο για τον οργανισμό, βιταμίνη Α, καροτίνη Β, λουτεΐνη και βιταμίνη Κ.  Όπως και με άλλα πράσινα λαχανικά, το ραβέντι περιέχει μεγάλες ποσότητες βιταμίνης Κ. 100 γραμμάρια φρέσκων κοτσανιών παρέχουν 29,3 mg ή το 24% της ημερήσιας συνιστώμενης δόσης αυτής της βιταμίνης. Τα κοτσάνια περιέχουν επίσης καλά επίπεδα μετάλλων, όπως σίδηρο, χαλκό, ασβέστιο, κάλιο και φώσφορο. Περιέχει μερικά πολύτιμα φυτοθρεπτικά συστατικά, όπως φυτικές ίνες, πολυφαινολικά αντιοξειδωτικά, μέταλλα και βιταμίνες. Τα κοτσάνια είναι πλούσια σε διάφορες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως φολικό οξύ, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, βιταμίνη Β6 (πυριδοξίνη), θειαμίνη και παντοθενικό οξύ. Περιέχουν βήτα καροτίνη, ζεαξανθίνη και λουτεΐνη.
Τα περισσότερα όμως από αυτά τα μέταλλα δεν απορροφώνται στο σώμα, διότι μετατρέπονται σε μη διαλυτά συμπλέγματα από το οξαλικό οξύ που περιέχεται στο φυτό, με αποτέλεσμα να εκκρίνονται έξω από το σώμα.

Βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το κοινό ραβέντι, το αγαπημένο ζαρζαβατικό των Βρετανών, περιέχει συστατικά που καταπολεμούν τα καρκινικά κύτταρα και ότι το ψήσιμό του για 20 λεπτά, π.χ. για να φτιάξουμε κομπόστα ή πίτα με ραβέντι, μπορεί να αυξήσει δραστικά την περιεκτικότητά του σε αυτές τις δραστικές ουσίες. Η έρευνα, που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο Sheffild Hallam στο Νότιο Γιορκσάιρ της Μεγάλης Βρετανίας, σε συνεργασία με  το Σκοτσέζικο Ερευνητικό Ινστιτούτο Καλλιέργειας, είναι η πρώτη που διερευνά τις θεραπευτικές ιδιότητες της κοινής ποικιλίας του συγκεκριμένου φυτού και ιδιαίτερα μίας που φύεται στο Νότιο Γιορκσάιρ. 
Παλαιότερες έρευνες είχαν εστιάσει περισσότερο την προσοχή τους στο φαρμακευτικό ραβέντι που φύεται στην Άπω Ανατολή, του οποίου οι θεραπευτικές ιδιότητες ήταν ήδη γνωστές από την παραδοσιακή κινεζική ιατρική. Τώρα οι ειδικοί ελπίζουν ότι αν καταφέρουν να εξαγάγουν τα πολύτιμα συστατικά από το φυτό, θα μπορέσουν να
παρασκευάσουν καινούργια φάρμακα κατά του καρκίνου, π.χ. κατά της λευχαιμίας. Η έρευνα έδειξε ότι οι πολυφαινόλες που περιέχονται στο συγκεκριμένο φυτό, μπορούν να δράσουν προληπτικά κατά της ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων και να συμβάλουν στην παρασκευή νέων, λιγότερο τοξικών αντικαρκινικών φαρμάκων. 

Το ραβέντι μπορείτε να το βρείτε σε σκόνη ή σε βάμμα. Η δοσολογία για το βάμμα είναι 30-40 σταγόνες σε λίγο νερό δύο ή τρεις φορές την ημέρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ
Τα φύλλα περιέχουν υψηλά επίπεδα του οξαλικού οξέος, το οποίο μπορεί επίσης να βρεθεί στα λευκαντικά, τα παρασιτοκτόνα και τα χημικά προϊόντα αφαίρεσης βαφής.  Τα συμπτώματα, μετά από κατανάλωση, από τη δηλητηρίαση είναι τα εξής: δυσκολία στην αναπνοή, κάψιμο στο στόμα, κάψιμο στο λαιμό, κώμα, διάρροια, πόνος στα μάτια, ναυτία, ούρα κόκκινου χρώματος, επιληπτικές κρίσεις, στομαχόπονος, εμετός και αδυναμία.
Είναι εύκολο να πετάξετε τα φύλλα και, συνεπώς, να φάτε το ραβέντι με ασφάλεια. Αλλά αν το ραβέντι σας έχει υποστεί παγετό ή αν το έχετε καταψύξει εσείς, είναι καλύτερο να το πετάξετε ολόκληρο, καθώς το υπερβολικό κρύο προκαλεί χημικές αντιδράσεις μέσα στο ίδιο το φυτό, απελευθερώνοντας τις επικίνδυνες τοξίνες και στον βρώσιμο καρπό.

Διαβάστε επίσης

• Πιπερόριζα (τζίντζερ) βότανο για βαρυστομαχιά, κρυολόγημα, χοληστερίνη, αρθρίτιδα, διαβήτη, δίαιτες
• Κουρκουμάς ή κιτρινόριζα ως αντιφλεγμονώδες, αντικαρκινικό, για τον διαβήτη, την χοληστερινη, το Αλτσχάιμερ, την ακμή, τις πανάδες
• Βάλσαμο ή βαλσαμόχορτο ή σπαθόχορτο για την κατάθλιψη, τα τραύματα, το στομάχι, το άσθμα, τον καρκίνο. 
• Ρόφημα από τζίντζερ (πιπερόριζα) με λεμόνι και κανέλα για το στομάχι, αποτοξίνωση και απώλεια βάρους
• Ρόφημα με κουρκουμά για χαλάρωση και με θεραπευτικές ιδιότητες
• Σταμναγκάθι για το συκώτι, την καρδιά, το στομάχι, το δέρμα